کاوش موضوع طب مکمل
صفحه اصلی
طب مکمل
منظور از پزشکی جایگزین (به انگلیسی: alternative medicine) یا درمان جایگزین، طب جایگزین یا طب مکمل، تمامی روشهای درمانی است که در حیطهٔ پزشکی رسمی (مدرن) قرار نگرفتهاست یا اثربخشی آنها اثبات نشده، رد شده، غیرقابل اثبات یا زیان بخش است. امروزه، درمانهای جایگزین بهعنوان شبهعلم و شیادی علمی شناخته میشوند. انسان در درازای تاریخ، شیوههای گوناگونی برای درمان و بهداشت بهکار بردهاست؛ از طب سنتی تا هومئوپاتی، گیاهدرمانی، سنگدرمانی، آبدرمانی، فرا درمانی، انرژیدرمانی، پزشکی کهن ایرانی، مصری، چینی و پزشکی سلولی. درمانهای جایگزین، مشخصاً روشهایی هستند که مورد تأیید دانش پزشکی قرار نگرفتهاند. آن بخشهایی از روشهای سنتی که قابلیت اثبات علمی دارند، بیشتر به عنوان طب مدرن یا دانش پزشکی شناخته میشوند و عنوان درمان جایگزین ندارند. همهٔ روشهای پزشکی جایگزین یا مکمل، در فرایند درمان، دارای بخشی غیرقابل تعریف یا حلقهای گمشده هستند که از دیدگاه علم قابل بررسی نیست. این مسئله که در این نوع پزشکی، از بیمار چه خواسته میشود، مشخص است و تأثیر آن بر بیمار نیز قابل ثبت و ضبطِ دقیق علمی و قابل تکرار و تجربه است، اما بهبود از نگاه علمی قابل توجیه نیست.
متخصصان و طرفداران این نوع از درمانگری، ضمن رد روشهای درمانی پزشکی مدرن، از روشهای طب سنتی و جایگزین، برای بهبود و علاج بیماریها استفاده میکنند. در مقابل، متخصصان پزشکی رایج نیز، روشهای درمانی سنتی و جایگزین را غیرعلمی و نوعی از شبهعلم میدانند.
از نظر پزشکی بر پایه شواهد، روشهای درمانی و داروهایی که در سطح وسیع مورد استفاده قرار میگیرند، باید ابتدا از سد مطالعات آزمایشگاهی و بالینیِ با کیفیت گذشته و پس از بررسی همه خطرهای احتمالی طی مراحل مختلف، اجازه استفاده بگیرند. این در حالی است که بیشترِ روشهای درمانی طب مکمل، بدون این که آزمایشها، اثربخشیشان را تأیید کرده باشند، تجویز میشوند.
داروهایی که در بازار عرضه میشوند، پس از آنکه در آزمایشگاه از مراحل مختلف میگذرند، باید وارد فازهای بالینی شوند و بعد از تحقیقات کافی و به دست آمدن آمار دقیق از اثرات مثبت و حتی عوارض جانبی آنها اجازهٔ آن را مییابند که وارد بازار شوند و در اختیار عامه مردم قرار گیرند. درحالیکه در مورد روشهای درمانی و داروهای طب جایگزین، چنین مراحلی طی نمیشوند و این روشها بدون آزمایش و بدون این که از نحوهٔ اثر آنها اطلاعات دقیقی به دست آید، مورد استفاده قرار میگیرند. هرچند در علم نوین، سعی بر آن است تا طب مکمل و روشهای آن مورد آزمایش قرار گیرند، تا در صورت مفید بودن، مورد استفاده قرار گیرند؛ اما هنوز بسیاری از روشهای سنتی میتوانند خطرناک باشند. سازمان جهانی بهداشت بر این باور است که هنوز به میزان زیادی تحقیقات آزمایشگاهی و بالینی نیاز است تا بتوان بیخطر بودن و اثربخشیِ طب سنتی و جایگزین را تأیید کرد.... بیشتر در ویکی پدیا